Khi nào giấc mơ đáng để tâm, khi nào nên để nó trôi qua: một bộ lọc đơn giản cho người hay lo
Trả lời ngắn: phần lớn giấc mơ có thể để trôi qua: những mảnh vụn lộn xộn của ngày, không để lại cảm xúc gì đặc biệt. Giấc mơ đáng để tâm là giấc mơ để lại cảm xúc mạnh kéo dài sau khi tỉnh, lặp lại nhiều lần, gắn rõ với một chuyện đang diễn ra trong đời, hoặc đi kèm thay đổi về giấc ngủ và sức khỏe. Để tâm không có nghĩa là lo sợ hay đi tìm điềm, mà là dùng giấc mơ như lời nhắc chăm sóc bản thân, các mối quan hệ, và khi cần thì tìm người hỗ trợ.
Với người hay lo, mỗi giấc mơ là một câu hỏi: nó có ý nghĩa gì không, có phải điềm gì không. Nghĩ mãi về giấc mơ làm buổi sáng nặng nề, có khi cả ngày bồn chồn. Ngược lại, có người bỏ qua mọi giấc mơ, kể cả những giấc mơ đang lặp đi lặp lại để nhắc một điều quan trọng.
Bài này đưa ra một bộ lọc gồm vài câu hỏi đơn giản, giúp quyết định nhanh: dừng lại suy ngẫm, hay để giấc mơ trôi qua.
Phần lớn giấc mơ có thể để trôi qua
Mỗi đêm chúng ta mơ nhiều lần, phần lớn những giấc mơ được tạo từ mảnh vụn của ngày: một khuôn mặt thoáng qua, một câu nói nghe được, một cảnh trong phim. Chúng không cần giải nghĩa.
Biết rằng phần lớn giấc mơ là bình thường, vô hại giúp giảm áp lực phải hiểu mọi giấc mơ.
Câu hỏi 1: cảm xúc có còn khi đã tỉnh hẳn không
Nếu sau khi rửa mặt, ăn sáng mà cảm xúc từ giấc mơ vẫn còn, buồn, sợ, giận, nhớ, thì giấc mơ đó đáng dừng lại vài phút. Cảm xúc kéo dài thường cho biết có điều gì đó trong đời mình đang cần được chú ý.
Nếu cảm xúc tan ngay khi tỉnh, có thể để giấc mơ đi.
Câu hỏi 2: giấc mơ có lặp lại không
Một giấc mơ xuất hiện một lần thì không cần bận tâm. Cùng một chủ đề, cùng một cảnh quay lại nhiều lần trong vài tuần là dấu hiệu tâm trí đang mắc kẹt với một nỗi lo. Đây là loại giấc mơ đáng ghi lại và suy ngẫm.
Câu hỏi 3: có nối rõ với chuyện đang xảy ra không
Mơ thấy trễ thi đúng tuần sắp thi, mơ thấy cãi nhau đúng lúc đang có xích mích. Khi giấc mơ nối rõ với một chuyện cụ thể, nó có thể là lời nhắc hữu ích: chuẩn bị kỹ hơn, nói chuyện thẳng thắn hơn, nghỉ ngơi nhiều hơn.
Câu hỏi 4: giấc ngủ và sức khỏe có thay đổi không
Ác mộng kèm mất ngủ, mệt mỏi ban ngày, ngáy, ngưng thở khi ngủ, hành động theo giấc mơ là những tín hiệu về sức khỏe, đáng để tâm hơn nội dung giấc mơ. Lúc này điều cần làm là chăm giấc ngủ và đi khám nếu cần.
Câu hỏi 5: giấc mơ có làm mình muốn làm điều gì đó không
Có giấc mơ khiến mình muốn gọi điện cho mẹ, muốn gặp lại một người bạn, muốn bắt đầu một việc đã bỏ dở. Nếu thôi thúc đó tốt và an toàn, cứ làm. Giấc mơ khi ấy là một cú hích nhẹ nhàng.
Nếu thôi thúc dẫn tới việc liều lĩnh như cá cược, bỏ việc, chia tay đột ngột, hãy chờ vài ngày, bàn với người tin cậy rồi mới quyết.
Để tâm không có nghĩa là lo sợ
Để tâm tới giấc mơ là dừng lại hỏi nó gợi gì về đời mình, rồi chọn một việc nhỏ để chăm sóc điều đó. Không phải là tra sổ mơ tìm điềm, không phải là ngồi lo chuyện chưa xảy ra.
Khi đã làm xong một việc nhỏ, hãy cho phép giấc mơ khép lại.
Khi nào nên để giấc mơ trôi qua dù nó đáng sợ
Có những giấc mơ rất rùng rợn nhưng xuất hiện một lần, sau một bộ phim kinh dị, sau bữa ăn khuya, khi đang sốt. Nguyên nhân đã rõ, không cần đi tìm ý nghĩa sâu xa. Hãy tự nhủ đó là giấc mơ do hoàn cảnh, rồi bắt đầu ngày mới.
Người hay lo nên đặt giới hạn
Với người dễ lo âu, có thể đặt một quy tắc: chỉ dành tối đa năm phút buổi sáng cho giấc mơ, ghi vài dòng rồi đóng sổ. Nếu suy nghĩ quay lại trong ngày, nhắc mình rằng đã có chỗ ghi lại rồi.
Nếu lo âu vì giấc mơ ảnh hưởng nhiều tới công việc, giấc ngủ, đó là lúc nên tìm chuyên viên tâm lý hỗ trợ.
Giấc mơ về người thân: để tâm theo cách ấm áp
Mơ thấy người thân, nhất là người ở xa hay người lớn tuổi, là lý do tốt để gọi điện hỏi thăm. Không cần nói vì mơ thấy điềm gì, chỉ cần nói nhớ. Cách để tâm này làm mối quan hệ ấm hơn, và giải tỏa luôn nỗi lo.
Giấc mơ của trẻ: lắng nghe trước, đánh giá sau
Trẻ kể giấc mơ là cơ hội để cha mẹ hiểu con đang nghĩ gì, sợ gì. Lắng nghe mà không cười, không phán. Nếu giấc mơ của con lặp lại hoặc gắn với chuyện ở trường, ở nhà, đó là tín hiệu đáng để tâm hơn nội dung giấc mơ.
Giấc mơ trong những giai đoạn chuyển đổi
Sắp cưới, sắp sinh con, chuyển nhà, đổi việc, con cái đi xa, nghỉ hưu: những giai đoạn chuyển đổi lớn thường đi kèm nhiều giấc mơ lạ, có khi đáng sợ. Mơ thấy mất đồ, lạc đường, nhà cũ, người cũ là chuyện rất hay gặp lúc này.
Những giấc mơ ấy thường là tâm trí đang sắp xếp lại khi đời sống thay đổi. Chúng đáng để tâm theo nghĩa nhắc mình cho bản thân thêm thời gian thích nghi, ngủ đủ, chia sẻ với người thân, chứ không phải dấu hiệu quyết định của mình là sai.
Khi giai đoạn chuyển đổi qua đi, phần lớn những giấc mơ này cũng thưa dần.
Những dấu hiệu cần hỗ trợ chuyên môn
- Ác mộng nhiều đêm mỗi tuần, kéo dài trên một tháng.
- Giấc mơ tái hiện sang chấn, kèm hoảng loạn, né tránh.
- Lo âu vì giấc mơ làm mất ngủ, ảnh hưởng công việc.
- Buồn bã kéo dài, có ý nghĩ tự làm hại bản thân.
- Hành động mạnh khi ngủ, ngưng thở khi ngủ.
Bác sĩ, chuyên viên tâm lý, phòng khám giấc ngủ là những nơi nên tìm tới. Nếu có ý nghĩ tự làm hại, liên hệ cơ sở y tế hoặc người thân ngay.
Một bộ lọc gói gọn
- Cảm xúc còn khi tỉnh hẳn? Có thì dừng lại vài phút.
- Lặp lại nhiều lần? Có thì ghi lại và suy ngẫm.
- Nối rõ với chuyện đang xảy ra? Có thì chọn một việc nhỏ để làm.
- Giấc ngủ, sức khỏe thay đổi? Có thì chăm giấc ngủ, đi khám nếu cần.
- Không có gì ở trên? Để giấc mơ trôi qua.
Giấc mơ đẹp cũng đáng giữ lại
Bộ lọc không chỉ dành cho giấc mơ xấu. Một giấc mơ đẹp làm mình mỉm cười cả buổi sáng cũng đáng ghi lại, vì nó cho biết điều gì đang nuôi dưỡng mình: một người thương, một nơi chốn, một ước mơ còn dang dở.
Những ngày mệt mỏi, đọc lại vài giấc mơ đẹp đã ghi là cách nhỏ để nhắc mình rằng đời sống vẫn có những khoảnh khắc nhẹ nhàng, kể cả trong giấc ngủ.
Một lời nhắc dịu dàng trên bàn làm việc
Có người đặt trên bàn làm việc một món đồ nhỏ mang ý nghĩa bình an, nhìn vào mỗi khi đầu óc bắt đầu lo lắng vu vơ, như một chú tỳ hưu nhỏ bằng đá. Món đồ không giải được giấc mơ, nhưng là lời nhắc dừng lại, thở chậm và quay về việc trước mắt. Nếu muốn tham khảo, có thể xem các mẫu tỳ hưu phong thủy cỡ để bàn.